Ang basyaw 1 usa ka natural nga mugna sang kinaiyahan. Gamay nga sawranan sang tubig kung mo uwan. Sa kani adto pa panahon sang mga katigulangan usa ini sa gigamit nila nga planggana kung mo bundak nadaw ang uwan. Mo tungas na sila sa bukid para manlaba.
Sa pag lipas sang pahanon may mga gamit na ang mga tawo nga planggana. Gigamit na ang basyaw punduhanan sang tubig kung mo uwan para sa pag inom sa mga baka. Nga gitawag na nga “pashupan o pasuyupan”.
Ang basyaw, daku kaayu ni nga tabang sa matag nag puyu sa usa ka bukid sama sa mga sapat, langgam, kag iban pa nga mga nabuhi sa kinaiyahan. Kay dra man sila maka inom kag maka ligo sa time nga ting init kag wala nay tubig uwan.
Sama sa langub, gahong , kag basyaw mga natural nga kini nga mugna sang kinaiyan para sa mga nag kinahanglan.
Amu ini ang mga source of water sang mga primative people nga nag puyu dri sang una nga panahon sng wpa na imbinto ang pagkawot sang mga aton Atabay.
Ang tinuod nganung may mga natural cave kita kay dira ma pundo ang tubig inig uwan na ma preserve kag mag hatag sang tubig sa mga ugat sang tanom,. Kung naka bantay kamu. Kung mo shud kamu sa langub may mga droplets sa tubig nga mag tubud gikan sa mga bato-bato na igbaw sang langgub. Inang nga gahong ug bung -aw di ina angay naton labayan sang mga basura kay dira ma pundo ang mga tubig na mo mag hinay-hinay pag tuhup sa mga bato hangtud maabot sa aton tinubdan sang tubig ma inom o ” waterlens”. Tag amu nina Ang makuha naton nga limpyu nga tubig sa aton mga atabay
The basyaw 1 is a natural formation created by nature. It is a small water catchment area that collects rainwater. In the old days, during the time of our ancestors, it was used like a natural basin whenever there was heavy rainfall. People would climb up to the hills to wash their clothes there. As time passed and people began to use man-made basins, the basyaw was repurposed as a rainwater reservoir for livestock, particularly cows. This later became known as a “pashupan” or “pasuyupan”—a place where animals could drink water. The basyaw is a great help to all living in mountainous areas, especially animals, birds, and other creatures that rely on nature. It serves as a source of drinking and bathing water during dry seasons when rainwater is scarce.Just like caves, springs, and basyaws, these are all natural formations created by nature to support life. They were the primary sources of water for early or primitive people before the invention of deep wells.In fact, the reason we have natural caves is that they act as water storage systems when it rains. The water is preserved and slowly flows through underground channels that feed the roots of plants. If you’ve noticed, when entering caves, you can often see water droplets dripping from rocks above. These caves and rock openings should not be treated as dumping sites because they collect and store the water that gradually seeps through rocks and eventually reaches our underground water sources—also known as the “water lens.”