Ang mga lumad nga kahoy na makita diri sa Bantayan Island kay naghatag sang partisipasyon sa matag usa , may abilidad nga nagka lain-lain para mo luntad ang ecosystem. Kag may mga species na dili gayud taga diri sa atun , tungod kay gi dya kag gipakilya sang mga tawo, ang iban naka adapt na kag ini ni lungtad kag mabuhi sa mga pipila ka henerasyon . Gigamit natun nga mga byung , mas importante nga ang mga lumad na kahoy ang angay natun padamuon kay sila ang maayu mohatag sang abunda na kinaiyahan . Sukad pagka puya namon lapit na kaayo sa amon dughan ang mga kahoy, kay nagdako kami nga ang amon lugar nga hampanganan kay purus kahoy , sa una nga panahon sadya kaayu namon sa panahon nga wa pay klase kag ting bunga sang mga tanom hilabi na ang mga kahoy na damoy bunga. Sara mas na sabtan na namon ang ka importante sang mga kahoy, kay para sa amon usa kaang kahoy sa nag hatag sang pagkaon kag panginahanglanon sang tawo.